Автор: Тоқберген Байтасов

Алдыңғы бөлімдерде; Құранда жаратушы иеміз: «Сендерге отсыз түтін, түтінсіз от жіберемін, құтыла алмайсыңдар» деген аяттың, отсыз түтін сұрғұлт түсті күкіртті иістерден тұратын «Шайтан қолы» деп аталатынын, оның 11 түрлі сипаттан адамзат жанына әсер беретін ықпалды қасиеттерден тұратынын ескерттік. Әрбір айқын болған жаратылыс себептерінің жұбы, пары міндетті болуын ескерсеңіз және біздің дүние тіршілік әлеміне түрлену арқылы 3 түрлі сапаның; физикалық, химиялық, биологиялық жағдайында тіршілік етуімен 3 түрлі қасиеттік белгісімен; жарықтық, иістік, жылулық және 3 түрлі; қаттылық, ығалдық, желдік (өрістік) жағдаймен 9 түрлі қасиеттік белгісі болмақ. Осы тұрғыда 99 санды нәтиже шығып бұған қарсы 99 санды ар қуатының болатынын бұлардың өзара әрекеттесу нәтижесінде 198-санды (2-198 аят) «Раббыларыңның кеңшілігінен несібе іздейсіңдер» деген адамзаттың тіршілік етуіне, рухани жетілуіне, тектілікті меңгеруге маңызды негізгі құлшылық сыры шығады.

Бұл тұрғыда алдағы тақырыптарда қайта орала жатырмыз, енді біздің «жалған» дүние жиілігіндегі біздерге тікелей теріс ықпалды, жанымызды аздыруға себеп болатын «Шайтан» қолының физикалық, химиялық, биологиялық сипатына тоқтала кетейік. Сонымен біздің тіршілігімізде күнделікті қандай да бір жерде кездесетін өзіміздің иіспен, сөзбен, қылықтарымызбен, өліміміз, ауруымызбен өндіріп жатқан, байланысты тұратын 11 санды «шайтан қолына» 4 түрлі сезімдік қуаттарды; ойлау, көру, есту, ар-ұят, яғни сезімдік қасиетті қоссаңыз 15 түрлі жүктелудің сыры қанға тікелей байланысты және жүректердің жындылығын арттыратын рухани жағдай – тексіздік, арсыздық мінезді қалыптастыра алады.

v\:* {behavior:url(#default#VML);} o\:* {behavior:url(#default#VML);} w\:* {behavior:url(#default#VML);} .shape {behavior:url(#default#VML);}

Normal 0 false false false RU X-NONE X-NONE /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Обычная таблица"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;}

    Алдыңғы жазбаларда оқырманға қысқаша болса да адамзаттың мәңгілік серігі болған жын-шайтан қуаттарының гормондық сипатқа айналуымен және тәндегі бұл қуаттардың жетімсіздігінен немесе аз, көп теңдігі бұзылуынан сырттан келетін бұл қуаттардың өрістік сипатының да шерік, яғни әскер болып ену мүмкіншілігі де арта беретінін жадыңызға тоқып алыңыз. Енді біздің бұл дүниелік тірлігімізде үш түрлі кеңістік жиілігінде де өмір сүре алатын ең жоғарғы құдайға ұқсас орынбасары – адамдық  болмысымыздың маңызын да білу керек.

v\:* {behavior:url(#default#VML);} o\:* {behavior:url(#default#VML);} w\:* {behavior:url(#default#VML);} .shape {behavior:url(#default#VML);}

Normal 0 false false false RU X-NONE X-NONE /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Обычная таблица"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;}

 «Жаралыс басы қозғалыс, қозғалысқа керек қол қабыс» деп философиялық пайымдаумен «Тоқсан ауыз сөздің тобықтай» түйінін, яғни ғылымын айтып өтіпті Шәкәрім әулие атамыз. Жаралыс басы қозғаушы күш «ОЙ»  десек, барлық нәрсенің қозғалысы ойдан басталуы мен нәтижесі де ойдың ақылға айналуына және бастапқы таза ақыл ойға, нұрға қайта айналып түрленіп келетінін  де білген жөн. Сонымен енді бұл жаралыс қозғалыс басы мен себебін бүгінгі заман білімімен, ақылмен бейнелеп көрсек; Құран – осы қозғалыс негізі, сөздердің философиясы болып табылады да, ал пайғамбарларға түсірілген өсиеттер, хадистер қолқабыс болып табылады.

v\:* {behavior:url(#default#VML);} o\:* {behavior:url(#default#VML);} w\:* {behavior:url(#default#VML);} .shape {behavior:url(#default#VML);}

Normal 0 false false false RU X-NONE X-NONE /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Обычная таблица"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;}

Жалғасы, басы 1;-16-бөлімдерінде;

Жаратылыс әлемінің ішкі сырын, терең түсінігін меңгеру арқылы оның біздердің уақыттық да, ақылдық та шамамыздан тыс тұрған сыртқы болмысын болжап біле аламыз. Ал, түп жаратушымыздың қандай жаратылыс екенін біз анықтай алуымыз мүмкін емес. Сонықтан бізге белгілі болған негізгі тәңірлік сипатын барлық жаратылыс әлеміне байланысты әсерлері мен өзгерісіне, біз өмір сүрген ортадағы пайда болған хикметіне қарай ғана құдіретті күш екенін ғана ақылмен болжаймыз. Ал, енді біздей адамзатты жаратудағы мақсат «идеясын» құдайлық сипатынан анықтауға болады дейміз де, бірақ біз құдайды көріп, ақылмен барлап біле аламыз ба?

Normal 0 false false false RU X-NONE X-NONE /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Обычная таблица"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;}

  Сонымен алдыңғы жазбада бес тектің пайда болуы мен оның адам саусағымен белгіленген қазақ дүниетанымындағы философиялық түсініктің ежелден-ақ жан ғылымының рух сырларының біздің әдет-ғұрып, салт-дәстүріміздің негізі болғанына да айқын дәлел болмақ. Осы тұрғыда енді әлемдегі танымал ғылымдармен және әлі зерттелмеген жай күйлік (психологиялық) ахуалдардың бәрі адамзаттың тәнімен, рухани болмысы өрістермен және ешқандай өлшемге адамзаттың білімімен, ақылымен өлшенуге келмейтін жан атты құпия жаралыс та бар.

v\:* {behavior:url(#default#VML);} o\:* {behavior:url(#default#VML);} w\:* {behavior:url(#default#VML);} .shape {behavior:url(#default#VML);}

Normal 0 false false false RU X-NONE X-NONE /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Обычная таблица"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;}

 ( Жалғасы, басы1;- 18;-ші бөлімдерінде)

  Раббымыздың; «Мен сендерге күре тамырларыңнан да жақынмын» деген аятын діншілер түрлі жорамалдармен құдайлық болмысты бәрібір адамныс тыс – жын, мүлде бөлек жаратылыс ретінде түсіндіруден діннің білімдік аясы мүлде тарылып христиандық діндерден төмен азғындықққа түсуге де себепші болғаны сөзсіз. Және ел басқару саласында да құдайсыздық, тажалдық білім саясатының әсерінен енді діннің осындай бейшара жағдайымен дүниеге де, ел биліккке де тәуелді басқарылуда тұрғаны да әрине тажалдық қауымға да қолайлы.

v\:* {behavior:url(#default#VML);} o\:* {behavior:url(#default#VML);} w\:* {behavior:url(#default#VML);} .shape {behavior:url(#default#VML);}

Normal 0 false false false RU X-NONE X-NONE /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Обычная таблица"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;}

   Жоғарыдағы жазбаларда нәсілдік, тектік, жындық қуаттардың негізінде адамзаттың сыртқы әлемге қатынасы өзімен және қоршаған ортамен тұтастық, қайырымдылық, сұлулық, әділеттілік, пайдалылық тұрғысынан бағалап оны меңгере білумен тікелей қатысты. Сонымен бұл бес нәсілдік белгілер 4 түлік малмен және енді жандық қуат бас бармақтың көрінісімен белгілі болды. Төрт түлік малмен неге белгіледік? Егер де адамзат тіршілік ету барысында бұл қуаттарды өз еркімен меңгеруге құлықсыз болса, онда бұл жындық қуат негіздері 8 жылмен адам жасы 40-қа келгенше 5 рет жүктелу тиісті.

v\:* {behavior:url(#default#VML);} o\:* {behavior:url(#default#VML);} w\:* {behavior:url(#default#VML);} .shape {behavior:url(#default#VML);}

Normal 0 false false false RU X-NONE X-NONE /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Обычная таблица"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;}

    Адамзаттың өзге жанды жаратылыс әлемінен айырмашылығы да, адамдық болмысын әшкере ажыратып тұрушы және қандай да бір адамзат баласына дәреже, ерекшелік беруі де тұлғалық болмысына да байланысты. Тұлғалық болмыс – ол тән мүшелерінің немесе ақ, қара, сары т.б. басқалай түр, ұлт, тіл, жас, кәрі, еркек, әйел, мұсылман, христиан, будда сияқты сипаттары ерекшелігімен емес, ақыл-ой сапасымен айналасына, қоршаған ортаға, жалпы жаратылыс әлеміне, тарихына баға берумен, көзқарасымен, сөз сөйлеу ерекшелік мінезімен айқын болу керек. Бұл рухани тазалығы, тұлғалық және адамдық құндылығы; қайырымдылық, әділеттілік, сұлулық, пайдалылық тұрғысынан бағалануымен айқын болмақ.

v\:* {behavior:url(#default#VML);} o\:* {behavior:url(#default#VML);} w\:* {behavior:url(#default#VML);} .shape {behavior:url(#default#VML);}

Normal 0 false false false RU X-NONE X-NONE /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Обычная таблица"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;}

 ( Жалғасы, басы1;- 21;-шы бөлімдерінде)

    Бұл тақырыптағы жазбалардың негізгі мақсаты қазіргі таңда қазақтың сөз атаулары мен жаратылыс себептерін меңгерудегі надандыққа айналған; жынды ырымға балап адамзат өмірінен мүлде тыс тіршілік егесі етіп көрсеткен масһабтық білімділер ал шайтан туралы мүлде тажалдық насихат беріп өздерінің сенімі мен иманның ерекшелігін, жан мен рухтың ерекшелігін, өлшемін, қасиетін, білімін меңгере алмағандарын былай қойғанда, дін ісі тұрақты білім болған шариғатты үнемі қозғалыста,  өзгерісте заманға қарай аяттардың да мәні, сыры жетіле беретін, адамзаттың құндылығына сәйкесті дамытушы құдайлық істі яғни діни сауатты мүлде терістеп келмеске кеткендей пайғамбарымызбен бірге жерлеп, халықтың рухани тұрғыда ата-бабасынан шежіремен жалғанып тұрған жібін кескендігін дәлелдеу еді.

Normal 0 false false false RU X-NONE X-NONE /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Обычная таблица"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;}

( Жалғасы, басы1;- 22;-шы бөлімдерінде)

 «Егер дүние себебі беймәлім кездейсоқ құбылыстардан құрылса, онда не адамдардың іс-әрекетінде, не заңдылықта, не саясатта береке болмас еді. Өйткені, егер қорқыныш пен үміт болмаса ешкім ештеңені ойламас еді, бағынышты басшысына бағынбас еді, ал басшы бағыныштыларына қамқорлық жасамас еді, біреу біреуге рақым қылмас еді, құдайға құлшылық құрыр еді, тақуалық болмас еді» (Әл-Фараби). Шынына жүгінсек қазіргі таңда саясатта да, заңда да, адамдардың іс-әрекетінде де береке кетіп, әлемді «экстремистік» яғни тажалдық білім жаулап алып, арты бүліншіліктің әлем экономикасының дағдарысқа түсуін туындатуына да басты себеп жаратылыс заңдарының дұрыс зерттелмей, дін ілімінен қашықтап, философиялық даналықтың тоқырауға ұшырауынан, адамзатта рухани тұрғыдағы қажетті адамдық қорқыныштың жоғалып оның орнына жалғандықтың үстемдігімен; кедей болудан қорқу, ауырып қалудан, түрмеге түсуден, ғашығынан айырылудан, өсекке ұшыраудан, әдемі көрінбеуден, жұрттың алдына еш нәрсесімен мақтана алмаудан, өліп қалудан сияқты  түрлі таза ақылға қайшы қорқыныштың құрсауына түсіп алып, ел басшыларына бағынбау, ал ел басшыларымыздың жемқорлықпен өз елін тонауы сияқты әдеттердің белең алғаны да сөзсіз.  Бұл жағдайды да ел билеуші, зиялы қауымның құдайлық рухани білімге қарсы болып, өздерін діннен бөлек жаратылып, яғни өлімсіз шайтан ретінде бағалап және халықты өзінің шежіресінен, дәстүрінен ажыратуға жан беріп,  жан алысқан қазақ елінде ғана емес, бүкіл әлемдегі даналықтық, философиялық құндылықтың ақыл өнімдерінің мектебінің жоғалуынан деп түсінген де дұрыс. Осындай жағдайда көмекке келіп, халықты мұндай рухани тоқыраудан  шығаруға тиісті дін саласындағы рухани қызметке тұрғандар да өздері де шайтанның қақпанына түсіп, халықты рақымсыздыққан сараңдыққа, елді бүлікке бастайтын әрекеттерге бой алдырып, құдай ісіне деген құлшылықтың жоғалып, жалпы тақуалықтың да, сопылықтың да жалғандыққа түскені хақ. Осы тұрғыда енді не істеу керек, қандай бағытты таңдауымыз керек?-деген сауал да туындайды;