Байтасов Т.К. жеке блогы

Қыс айы еді, қары қалың мол түскен,

Қарfша үй, жалғыз аяқ жол түскен,

Бар сенері бір Алла боп, күн кешкен.

Қазіргі таңда дін туралы насихат айтудың қажеті шамалы. Қандайда бір мектебтен білімі бар және арапша хат таныса болды, құранның мың жыл бұрынғы берілген тәпсірлерді, хадистерді меңгерген «намазхан» аталған жастар, қыздарымыз да сіздің үлкендігіңіз, біліміңіз қоғамдағы орныңызға да қарамай, ақылын айтып қателігіңізді бетіңізге басып айыптай салу, күнделікті қоғамыздығы қалыптасқан да етіміз үйренген жағдайға айналды.

Жалғасы, басы; «Жалған пайғамбарлық және дін философиясы» атты тақырыпта)

Абай атамыз иманның ғибадат-намазы, яғни бұрнығы өткен  пайғамбарлардан, даналардан өнеге ала отыра қалыптасатынын және екі шарттан тұрып үш түрлі сипаты болатын 5- түрлі құлшылықтық сипатын белгілеп кетіпті; «…әйтеуір жақсылыққа қылған ниеттің жамандығы жоқ қой дейміз. Бірақ ондай адамдар толымды ғибадатқа (намазға) ғылымы жетпесе де қылса екен дейміз..» (12-сөз) Имандылық ниеттен басталып, негізінен ғылыммен ғана имандылық намазы толымды болатынын ескертіпті.

             (Жалғасы, басы; «Сеніммен иман дәстүр философиясы» тақырыбында)

Иман қуатының жартысы діл біліміне ал қалған жартысы тіл біліміне тікелей қатыстылығын пайғамбармыз; «Білім екі түрлі болады, біріншісі адамның ділінде, (қанында) болып келеді де, ол адамға пайдалы болып есептеледі. Екінші білім ол адамның тілінде болады. Ол Алла тағаланың адам баласына жіберген куәлігі болып есептеледі.» (568-өсиет) ескерткен екен. Сонымен, иман екі түрлі білімге тәуелді болып жоғарыдағы тақырыпта тағдырмен байланысты иман- ана қанымен келетін, нағашы тегіне байланған иман қуатына байланысты болмақ.

Қандайда бір діннің және мемлекеттің ел басқару саясаты болсын, халықтың соңына ерткен топтардың өздерінің бағытын қолдау үшін қалайда өздеріне деген нанымын қалыптастыру шарт. Егер соңдарына ерген халықтың нанымы болмаса, онда дініннің де қандайда бір саясатыңда өз мақсатарынына және  жеңіске жетуі де  мүмкін емес. Сонымен жоғарыдағы тақырыпта;Наным; Ақ;— Ой; Асылық; болып естілікпен, адамгершілік парасатпен, жан негізімен, таза ақылмен, естілікпен бейнесін берсе; Қара—Сезім;Асықтық;Сенімсіздік; Тілсіздік; Үнсіздік болып

(Жалғасы, басы; Наным дәстүрі және ар блімінің философиясында)

Әрбір баяндауға, насихатауға тиісті жаратылыс себебінің негізгі жаратылу сипатын білмейтін болсақ, онда қандай да бір философиялық сөз даналығында, ойдың тазалығы да болмай, адасушылықты және теріс пайымдауды туындатады. Адамзат әлеміндегі дінге бөліну, ғылыммен адамзат өмірін дінен бөлек деп танудан бастап, барлық  зұлымдықтар мен адамзат тарихындағы тарихи оқиғалар, бүліншіліктер мен апаттарадың негізгі себебі де жаратылыс туралы, өзіміздің рухани болмысымызды, жан сырын, философиялық ойымыздың, тылысым құпиясын жете меңгере алмаудан, яғни адамзатың шығу, пайда болу тегінің білімін меңгере алмаудан ғана туындайды.

(Жалғасы. Басы 5-тарауда)

«Бізше, адам өмірін түзеуге, барлық адамдар тату тұруға негізгісі-адал еңбек, ақ жүрек, арлы ақыл болуға керек. Дүниеде бұл үшеуі үстем, адам баласына тыныштық өмір сүруге мүмкіндік жоқ.» (Шәкәрім әулие)

Адал еңбек ете білу үшін ақ жүрек болу керек. Ал ақ жүрек болу үшін қан тазалығын, тектілікті сақтайтын тарихи сынақтардан өткен ғасырлар бойы жинаған ұлтымыздың рухани қазынасын, біздерге қалдырған мұраны, аталар аманатын, арлы ақылды меңгеру үшінде білім керек екен. Сонымен біздің біліміз қандай, өзіміздің рухани болмысымызды тани алдық па? Келіңіз бірге, әлде де өзіміздің жаратылыс сырымызға терең үңіліп көрейік.

«Деп жүрміз Құдай бар, деп күшті,

Сол сөзде болып кетті-ау дәл екі ұшты.

Анық көңіл бекиді қайран қылып,

Құдайлық таң қылғандай көрсетсе істі.

Ертегі емес, шын сөз ғой Құдай қауымы,

Қайда барсаң жұт болған ғад қауымы.

Құдай жұп қып жаратқан екі түрлі,

Үшеуі ара табылмақ һұтың қауымы.» (Мәшһүр Жүсіп)

     Жаралыс басы басында, екіден басталғанмен, негізінен қозғалысқа түсу үшін міндетті түрде таққа айналу керек. Физика, механика білімінде қозғалыс;3,5,7,9 сандық тербелеспен ғана әрекетке, қозғалысқа түсе алады. Сондықтан да Жын-мен шайтандық қуаттың негізі бір болғандықтан екеуінің әркетесуінен жыныс яғни жыныс тоғай ағашы пайда болады. Бірақ, бұл екі арда адамдық арлы ақылмен, шариғат қағидасымен неке салты міндетті болу керек. Болмаса, «шерік қосылу» яғни хайуандық әркет пен жаралысқа айналуы да сөзсіз.

(Жалғасы. Басы 1-6 тарауларда)

Сонымен, алдыңғы тақырыпта ескертілгендей  әйелдік гармон мен еркектік гармондардың негізгі жиынтығы 57-санымен белгілі болып, аталарымыз; «Қызға қырық үйден тиым» деген нақыл қалдырғаны белгілі. Әйелдер тәнінде, ағзасында осы гармондардың 40- көздік орны болып және 9-түрлі бездердің яғни құлақтардың бар екенін де білгеніңіз жөн. Бұл бездердің де жалпы саны 57-ге тең болады. 57-40= 17 санды гармондық үнді 7-еуін жерден, 10-санды белгіні ерден, некемен алуға тиісті.

Осы кезге дейінгі көптеген жазбаларымда, және арнаулы кітап түрінде де қазақ сөз өнерінің майталмандары болған философ ағайындарды сынаумен келгенім де рас. Бұл менің оларды жек көргенім емес, керсінше дін болсын, басқа барлық ғылым-білім саласы болсын кімнің дұрыс, кімнің бұрыс екенін айыратын әділ қазы болуға тиісті философия мектебінің өкілдері болу керек. Философия мектебінің білімін жете меңгермей ел басқару саясатында, дін басқару саясатының саласына басшы болу да үлкен қателіктерге бой ұрындыруға, әділ заңдарды қалыптастыруға зиян келтіретін білген де дұрыс. Сонымен бұрынғы кезде қазақ философтары дін десе басын ала қашып, немесе сенерін де сенбесін де білдірмей екі аралық, бейтараптық жағдайда келгені де сөзсіз.

Осындай қазақ философия мектебінің дін саласында, сөз атауларының өзгеру саласында, сұхбат білімінде, қоғамдағы ақпараттық және барлық білім, ғылым өндіріс саласына берген тұжырымдамаларда философиялық көзқарасының, сөзбен тұжырым бағалаудың жетіспеушілігінен сұхбат білімі болсын, дінге, ғылымға, өркениетке, дәстүрімізге көзқарастардың кез келген еріккенің ермегіне, жаза білген, жазу білімін меңгерген жастардың, өмірден тәжрибесі түгіл, ақылы да пісіп жетілмеген жас қаламгерлердің де ермегіне айналғаны хақ.

Осындай жағдайда мені қуантқаны философия мектебінің көптеген өкілдері бұл салаға еніп, сұқбатқа келіп, қалам тарта бастағаны үлкен жаңалық және қазақ елінің рухани жетілуге қарай қадам басқаны деп білемін. Сонымен осы мектебінің өкілмен арадағы сұхбаттан үзінді беріп, өз пікірімді де халыққа таныстыра кетсем.

 Құранда жаратушымыз; «Сендердің жақсы көргендеріңнің ішінде жамандық бар, ал жек көргендеріңнің ішінде жақсылық бар» деп ескерткен екен. Сонымен қазақ нені жақсы көреді нені жек көреді. Мысалы қазақ халқының көпшілігі, ел билігіміз де орамал тарту, етек жабу, дәретпен жүру деген сияқты шариғат парыздары мен ежелгі қазақ дәстүрінің басым бөлігін ұстануға қарсы және кейбіреулерміз естіліктің қалдығы надандық деп қабылдап, жек көреді.