(жалғасы, басы 1-10 тарауларда)
«Дін дегенміз насихат» деген пайғамбарымыз. Ал насихат – аят, аян, ақылға берілетін қуат құдайлық нұрға, таза ақыл-иман қуатына жалғануға дәнекер болуы керек. Ата жолының мақсатын, ата дәстүрінің қадір-қасиетін терең түсініп меңгеру үшін де бізге дейінгі барлық діндердің, дін топтарының білімдері мен үгіттерінің, құлшылық істерінің пайда-зиянын ажыратып керек емесін тастап пайдасын ала білу де маңызды болмақ. Сондықтан тек қана намаздарын оқып орындаумен шектелуден де адасушылықтың, тура жолдың қисығына түсіп кетудің қаупі де зор болмақ. Олай болса әр ұлттың өзіндік даму жолы, тарихы болып бұл ақпараттық жүйенің де белгілі бір тарихы, шежіресі қалыптасып мұны Алланың жібі деп атайды. Ұлттың тегінің, жанының нәсілінің даму заңдылығы үздіксіз болып оның арасын үзіп, алып тастап қарастыруға болмайды. Мұндай жағдайда біздердің шежірелік ағашымызда үзіліп, Алланың жібінен ажырап адасуға жанның даму үдерісіде, қуаты да жоғалады. Әлемдік қуатқа жалғанудыңда мүмкіндігі жоғалады.
Біз бабадан Алаш туғанбыз,
Ізбөрі еді елдік жан анамыз.
Қазақ, Созақ , Зейнеп бір туған,
Қазақ боп текті алғанбыз.
(жалғасы басы 1-9 тарауларда)
Сонымен екі жылдай уақытты араға салып; 2015 жылы қыркүйек айында бұл тақырыпты қайта жалғап отырған жайымыз бар. Ата жол жазбаларының қазақ дәстүрінің ар білімінің сырының аруақтар аманатымен жазыла бастағанына да 13-15 жылдың мезгілі өтті де. Осы уақыттың ішінде алғашқы кезде оқырман табудың өзі қиын болып, ал уақыт өте оқырмандардың саны да мыңдап қосылып жатқаны да хақ. Сонда да болса, бұл білімді түсінуге білімді қауым мен ел билеушілердің бас тартуына не себеп болды деген сауалдардың талайлардың көкейін тесіп жүргені де хақ. Енді мұндай рухани ахуалдың сан алуан түрінің, бір ұлттың неге талай топтарға бөлініп алып өзара қырғиқабақ алауыздықта тұрып жатқанына не себеп болды деген сауалға жауап іздеп көрсек.
«Аса қамқор, ерекше мейірімді Алланың атымен бастаймын. Ағарған таңға, (1) Құрбан айының алғашқы он кешіне. (2) Әр жұп пен таққа. (3)..Сондай олар, мемлекеттерде шектен шыққан еді. (11) Сонда олар, ол жерде бұзақылықты көбейткен еді.(12) Сондықтан Раббың оларға азап қамшысын жаудырды.» (89-13) Бұл аят бойынша әрбір жылда құрбан айында шектен шыққан елдерге құдайдың сынағы түсіп және бұл сынақтар қай күні жұп немесе тақ болса, бір жыл бойы сол күндердің қауіптілігі де артады. Жалпы исламның шектен шығуына, адасуына Мекке қаласында жүк көтергіш кранның мешітке құлап жүзден астам қажылыққа барған адамдардың ажалымен үлкен белгі түсті де.
Әлмисақтан серттесің,
Әкенің аты өшпесін!
Әке мен балаға серт деген,
Құраннан аят елге сын.
«Жаралыс басы қозғалыс, қозғалысқа керек қолқабыс» деген насихатпен Шәкәрім атамыз періштелерінің екі түрлі негізгі сипаттан басталатынын ескертеді. Және Абай атамыз ескерткендей әрбір нәрсенің өлшемін білу керек, өлшемін білмей ол туралы түсініктің «боғы шығады» деп ескерткен. Олай болса аятта, «Олар сөзді зерттемей ме?» деген үкімге сүйене отыра «Уақ» сөзі; «Түйе-к», «түй-ек»; «Ұс-ақ», «май-да»; «Кішігірім» «Шағын» деген ұғымдарды беріп, тұтастықтың бөлшектері, кіші бейнелері және жер анамыз «Түйеге», толық шешілмеген, түрленбеген сөз түйіндеріне байланысты жаратылыс қуаттары болып шығады. Бұл жаратылыс егелерін, аспан денелерін басқарушы Алланың құдірет қолы жанмен және жаннат тұрғындарымен, «Біз», бақылаушы жарық көздер, жұлдыздар арқылы басқарылатын негізінен 8 санымен байланысты болып, ал атқарушы«қол қаб-ыс» періштелері 5 түрлі тәңірлік қуаттарға қосылған жалпы сандық белгісі 13 санымен өлшенетін жаратылыс бейнелеріне жатқызамыз да бұлардың жалпы адам болмысына байланысты негізгі денелік бейнеде бейнеленуі 5 түрлі сипатта болатынын жадыңызда сақтаңыз.
«Мен Елбасы болсамда қазақ деген атасын ардақтап, анасын сыйлаған, аруағын қастерлеп, Алласына сиынған елдің перзентімін; Аруақтың бар екені рас болса, Атырау мен Алтай, Алатау мен Арқаның арасында талай төбе дөңбекшіп, талай ісімізге орнынан аунап түсіп, бүгінгі біздің ісімізге ақ батасын беріп жатқан болар деп білемін. Лайым сол бабалардың батасы қабыл болсын дегім келеді… Біз екі жарым ғасырдан астам Ресейдің боданы болып келдік. Сондықтан мен санадағы кұлдық психологияны өзгерту үшін ата-бабалар аруағына сиындым, солардың қасиетті рухын тірілттім. Бүкіл қазаққа сауын айтып, оларға ас беріп тойларын өткіздік. «Өлі риза болмай, тірі байымайды» дейді халқымыз. Сол аруақтар риза болсын деп, жатқан жерлерін тауып, басына белгі орнаттық, есімдері ел жадында жүрсін деп олардың атын мектептерге, көшелерге, ауыл-селоларға, аудандарға бердік…Ендеше сол аруақтар бізді қолдамады деп кім айта алады?! «
Н.Ә.Назарбаев. Қазақстан Республикасының Президенті.
Датым бар құрметті Нұрсұлтан мырза!
Ислам дін ғалымдарының дін тәпсірлерін ақылдан жоғары қоюмен, Алланы тану нанымдық қуаты шектелумен ақылдың қуатының даму эволюциясын да тежеп ойлау аясы негізделіп, ендігі біздің Бір Алламыз Ханафи масхабы мен мешіттердегі құлшылық қана болып алды. Сонымен әлемнің барлық жаратылысын, тәңірлік қуаттарын меңгерумен бір жүйеге айналдырып, бір ақыл естілікпен жаратылыстың барлық нәрселерінен; Алланың барлығын, хикметі, кереметі, ғылымын белгілері арқылы түсінудің қазақ дәстүрінің қадір-қасиетін жоғалтуға іс басындағы ел билеуші, білімді, зиялы атты қауымның қолдауымен ібілістің жолына түсіп алған елге айналдық. Сондықтан «Шерік» деген ұғымның адамның ақылын аздыратын қарсылықтарға байланысты екі сипаты барын: «Шерік қосу» деген сөзді барлық жерге тықпалап, ал «Шерік қату» деген ұғымдарын дін ғалымдарының талқылаған пәтуаларында кездестіре алмайсыз.
Дуальность — екіжүзділік, мұнафақтық, кәпірлік, жындылық болып адамзаттың мінезі құлығымен бейнеленсе, ал жалпы жаратылыста әр нәрсенің жұбы, пары және қарсылығы болып, аталарымыз жалпы жаратылысын «бес күн жалған» деп түсіндірген. Ал енді бес күн дегеніміз біздің негізгі жер бетіндегі тіршілігімізге, материалдық тұрғыдағы өмірімізге байланысты несібе қуаттар екенін де білген жөн. Олай болса осы бес қуаттық жүйені меңгеру үшін қандайда бір заманда болсын екі жүзділіктен, жалғандықпен күресумен түрлі сынақтардан, тарихи оқиғалардан өтіп келеміз. Исламдағы шариғатпен байланысты бес парыздық негізі де осындай жалғандықты меңгерумен байланысты екені де хақ. Бірақ осы жалғандықты растыққа айналдыру үшін шариғаттан да биік тұратын тарихат, мағрипаттық ақпараттық жүйеге жалғануды неге терістейміз? Жұп парлық шарттылықты қайда қоямыз?
(Төртеу түгел болса төбеден келеді, алтау араз болса ауыздағы кетеді) (Атадан алтау, анадан төртеу туғанмын, жалғыздық көрер жайым жоқ….Аларманда алтаусың, берерменде бесеусің…) (Абай әулие)
Біздердің жоғарғы ел басшымыздан бастап төменгі имамдарға дейін жан мен рұқтың мән-мағынасын, яғни ғылымын түсінбейді. Сондықтан да қазақтың сөз байлығы, нақылдары әлемдегі ең жоғарғы ғылым деректері яғни жанды жетілдіріп рұқтың жоғарғы дәрежесін меңгеруге адамзаттың тұлғалық, тектілік сапасын арттыруға арналған құдайдың берген сыйы екенін мойындамақ түгіл, керісінше ақылдың өркениеті жете мен саналықтың, яғни тарихат пен мағрипаттық тұрғыдағы екі күнін меңгеруден бас тартып қудалап жоғалтумен ғана айналысып ақырзаманның үкімінің түсуіне себеп болғандары да хақ. Бұған ең басты кінәлі кейіпкерлер білімді, зиялы қауым өкілдері мен философ ғалымдар, теологтар екені де хақ.
Исламдағы «экстремизмдік», бүлікшілік пен соғыстардың, түрлі топтарға жіктелудің де себебі жан ғылымын меңгеруден бас тартып, құран аяттарын ертегіге айналдырып ақылдың өркениетін меңгере алмаудан деп түсінген де жөн. Алты жан ғылымын меңгеру тәурат, інжіл және пайғамбар жазбаларының тылсымдық, кісілік бейнеленген ақпараттық кітаптарына жалғанумен байланысты болып, қазақтың еншісіндегі бұл рухани байлықты, құранның кітаптарын енді орыс халқының білімді қауымы еркін меңгере бастағанына да арланатын қазақтың білімді, ел билеуші қауымдары әзірге жоқ десе де болғандай. Сонымен мына аятттағы; «Мұхаммед оларға айт: «Әй кітап иелері! Інжіл, Тәуратты және Раббыларың тарапынан сендерге түсірілгендерді толық орындағанға дейін дәнеңе емессіңдер!» Әрине саған түсірілген Құран олардың көбінің азғындығын, қарсылығын арттырады. Сонда қарсы келген елге уайым жеме.» (5-68)