Байтасов Т.К. жеке блогы

   Мухаддистердің хадис риуаят алған адамдардың сенімділігіне көздері жетулері үшін аса сақтық көрсетіп, ақ пен қараның ара жігін ажыратулары(!) мына бір хикаяда баяндалады: Бірде мәшһүр бір мухаддис бір хадисшіден бір хадис алу үшін бірнеше күн жол жүріп барады. Алайда ол өзі алыстан арнайы іздеп келген хадисші кісінің қашқан атын қолына жем ұстаған боп алдап шақырған қылығын көріп, ләм-мим демей, дереу келген ізімен кері қайтады. Неге олай істедің деп сұрағандарға: «Жануарды алдаған адамның мені де алдамасына кім кепіл», – деп жауап қатады. Біз де бұл хикаяны оқып алып: “Пай-пай! Мухаддистер хадис риуаятында қаншалықты мұқият болған!” деп, олардың өтірікшілерден ешқандай риуаят алмағандықтарын, осылайша жеткізген барлық хадистерінің қаншалықты сенімді екендігін біздерден сенуімізді күтеді. Бұл жерге дейін хадистердің жалғанмен араласып кетуінің себептері мен нәтижелерін көрдік. Беріліп отырған қисын шүбә жоқ жарамсыз. Мухаддистер хадис риуаят алуда қаншама сақтық көрсетсе де, мухаддистер қаншама кемеңгер болса да жүз мыңдаған хадис ішінен тек сенімділерін сараптап алулары тіпті мүмкін емес, себебі хадис жинау жұмыстары басталғанда хадис риуаятының жынжырларындағы ең маңызды тұлғалар дүниеден өтіп кеткен-ді.Өмірде қалғандары болса Ислам жоғрафиясының төрт жағына тарап кеткен болатын. Бұлардың бәріне бару үшін сапар шегу әм олардың сенімді болғандарына көз жеткізу әсіресе сол дәуірдің саяхат жағдайларыны да ойға алсақ тіпті мүмкін емес. Оларға жету мүмкін болса да, бұл қысқа меймандықта олардың қайсысының сенімді қайсысының сенімсіз екендігін білу мүмкін емес. Әр мухаддистің алдына атыны алдаған хадис жеткізушісіні кездестіріп, бетіні ашатындай мүмкіншілік болмаған. Мысалы берілген Абу Хурайраға қайта оралатын болсақ; атын алдаған хадис жеткізушісін қабыл етпейміз деп маңызсынған мухаддистер, Омар мен Али сынды екі халифаның Абу Хурайраны суқиттікпен айыптаулары мен сабағандарына, Пайғамбардың әйелі Айшаның сол кісінің ұғынымдарыны жоққа шығарғанына қарамастан оны қалай қабылдайды екен? Әлде жануардың алданып қалуы Омар, Али және Айшаның бұл ұстанымдарынан маңыздырақ па? 

Халифа Омар Абу Хурайраны тағайындаған әкімшіліктен ұрлықтары үшін кері алғандығы әңгімеленеді. Омар Абу Хурайраға: “Сені Бахрейнге әкім етіп тағайындағанымда аяғыңда тіпті аяқ киімің жоқ еді. Сосын сенің 1000-600 динарға арғымақтар сатып алғаныңды естідім. Сен не сонда Бахрейннің шалғайдағы түкпіріне адамдардың Алла және Мұсылмандар үшін берген салықтарын өзің үшін жинауға бардың ба?” дейді. .”(Зәһәби, Сияр) Абу Хурайраның өзі риуаят еткен хадисте Омар оған былай дейді: “ Әй Алланың әм Оның Кітабының жауы! Алланың мүлкін ұрладың ғой, иә?! Әйтпесе сенде онмың динар қайдан болсын?!” (Ибн Сағд, Табақат, 4.том бет 59) Иә, Абу Хурайраның өзі Халифа Омардың оны қалай айыптағаныны осылай әңгімелейді, алайда мухаддистер өкінішке орай Омардың айыптауларына қарамастан оны бірінші дәреже сенімді деп қабылдап, ең көп хадисті онан риуаят етеді.Сосын келіп алып өздерінше әль-джарх уәт-тағдиль ілімінің сараптауынан өтпей қалған кісілердің хадистеріні алмаймыз деп шіренеді. Халифа Омардың “Алланың әм Оның Кітабының жауы” деп жариялаған кісіні ең сенімді рауилер арасына кіргізген мухаддистердің, әль-джарх уәт-тағдиль ілімінде қаншалықты ұқыпты болғандықтарын көрсетеді.

    Өкінішке орай қалың бұқара халық мазхаптардың шын мәнін, бұл құрылымның Құранға қайшы келетінін білмей мазхаптарды ұстанып, дінді Құранның орнына мазхаптардың ұғымдарымен қалыптасқан ілміхал кітаптарынан үйренуде. Жоғарыдағы мысалды қарастырсақ, еліміздегі халықтың көпшілігі Ханафи мазхабын ұстанатынын айтады, алайда Ханафи мазхабын ұстанатын адамдардың көпшілігі, мазхаптарының пәтуәсі бойынша пломба және жасанды тіс салуға болмайтынын білмегендіктерінен тістеріне пломба және жасанды тіс салдырады. Осылайша пломба және жасанды тіс салдырған сол адамдардың Ханафи мазхабы бойынша ғұсыл дәреттері жарамсыз саналып намаздары да Ханафи мазхабы бойынша қабыл болмайды. Мазхапшылардың қалың бұқараға “Я Әһлу Сунна болып хақ жолға түсесіңдер я болмаса адасып бидғатшы боласыңдар” деген таптаурын сөздерімен қорқытулары ұлтшылдық пен нәсілшілдік сынды фанатизмге айналған. Әһлу Сунна болмау кәпірлікпен теңестірілген, бұл пікірге қарсы көзқарастар адасушылық ретінде жарияланған. Шиалық пен Алевилікте де жағдай мәз емес. Олар да фанатизмге айналған мазхапшыл көзқарастарымен Суннілікке тап сондай негативті көзқараста. Осылардың барлығының елемей жүрген және қалың халыққа ашылуы керекті альтернативасы ол; Дін ретінде жалғыз Құранды ұстанып, бүткіл мазхаптарды жоққа шығару.

Діннің жалғыз қайнары Құран екендігіне қарамастан хадистер мен іжтихаттарды да діннің қайнары жасалса көптеген мазхаптардың пайда болуы даусыз еді. Солай болды да, жүздеген мазхаптар пайда болды. Сонау дәуірдегі жүздеген мазхаптардан қабыл көрген төрт мазхап бүгінгі күнімізге дейін жеткен. Бір хадис бойынша ер адам жіліншігіні бүркеу керек, басқа хадисте болса бүркемеуге де болатындығы айтылған. Бір хадистің жорамалы бойынша дәрет денеден қан ақса бұзады, басқасында қан емес әйелдің қолы тисе бұзады…

Оларға: «Егер Алланы сүйсеңдер, онда маған ілесіңдер. Алла сендерді жақсы көріп, күнәларыңды жарылқайды. Өйткені, Алла аса жарылқаушы, ерекше мейірімді» де.
Және оларға: «Аллаға әрі Пайғамбарға бой ұсыныңдар» де. Егер олар бет бұрса, сонда Алла қарсы болушыларды сүймейді. -3:31-32
Намазды толық орындаңдар да зекет беріңдер. Әрі Пайғамбарға бой ұсыныңдар. Әрине мәрхаметке бөленесіңдер. -24:56
“Бірақ мен, Алладан әрі Оның пайғамбарлық міндеттемелерінен жалғастырамын. Кім Аллаға, Пайғамбарына қарсы келсе, шәксіз оған мәңгі қалатын тозақ оты бар.” -72:23
Барлық пайғамбарлар бірдей жолдау әкелді:
«БІР ҚҰДАЙҒА СИЫНЫҢДАР ДА ҚЫЗМЕТ ЕТІҢДЕР!».
Пайғамбарларға бағынбау сенбеушілік пен пұтқа табынушылыққа апарады.

АЛЛАҒА КӨРСЕТКЕН ҚҰРМЕТСІЗДІКТЕРІ ЖӘНЕ ОҒАН ЖАСАҒАН ЖАЛАЛАРЫНА БАЙЛАНЫСТЫ ОЙДАН ШЫҒАРҒАН ХАДИС МЫСАЛДАРЫ.
1-Анастың былай дегені жеткен: Алла елшісі (с.а.с.) былай бұйырды: ¨Бүлікшілер тозаққа тасталғанда, тозақ ¨тағы бар ма?¨ дейді. Сонда Алла аяғын тозақтың ішіне тығады. Бұның ықпалынан тозақтың екі жағы бір-біріне кіреді. Сонда тозақ: Сенің даңқың әрі жомарттығыңмен ант етемін, болды!, жетер! деп айғайлайды. Ал жұмақта болса, Алла жаңа адамдарды жаратып оны толтырғанға дейін бос орындар болады.¨
Кутуб ус-Cитта, Бухари, Тафсир, Каф 1. Әйман 12. Tаухид 7, Mуслим, Жаннәт 37, ( 2848), Tирмизи, Tафсир, Kaф, (3268) )

I- ҚҰРАН МӘТНІ БҰРМАЛАНДЫ ДЕП АЙТУЛАРЫ
11-Айшаның азат етілген құлы Әбу Юнус былай дейді:-Айша маған өзіне арнап Құранның бір нұсқасын жазуымды әмір етті және маған ¨Намаздарға сондай-ақ орта намазға сақтық істеңдер¨ аятына келгеніңде маған хабар бер деді. Мен сол аятқа жеткенімде оған хабар бердім. Ол, маған бұл аятты¨Намаздарға, орта намазға сондай-ақ екінді намазына сақтық істеңдер. Алла үшін кішіпейілдікпен намаз оқыңдар¨ деп жазғызды.
Сонан соң ол:¨Мен Алланың елшісінен осылай естідім¨ деді.
Сунану Әбу Дәуд, Салят(2), Баб 5.

Құран діні мен ойдан шығарылған дінді айыра тануға жұмыстанып жатқанымызда, тариқат мәселесіні де қозғауымыз орынды болады. Жүздеген тариқаттың Құран Исламынан алыстауы әрқалай болғандығынан, кітабымызда тариқаттардың пірлеріні шектен тыс мадақтаулары және олардың мүлдем сынға алынбаулары сынды жалпы ұқсастықтарыны талқыға саламыз.

    Масһабты, шариғаттық дін ісін жол-ғылым, ілім негізі қылып, сұқбаттың сөз тазалығының ұлттық маңызын жоюға жан салып еңбек еткен қазақ діншілерінің бүгінгі таңда еккен бұл улы ағашының жемісі көрініп нәтижесін бергені де хақ. Әсіресе бұл аурумен ақпарат беру саласының ауырғаны ұлттық қасіретімізді де білдіреді. Жұма күні (23-05.2013) беріліген «Біз» және «Иман айнасы» атты хабардан ғана мысал бере кетейік. Сонымен Иман айнасындағы талқылауға, сұқбатқа қатысқан Қызылорда облысының мешіт имамының сөзінен пәтуасынан оның имансыздығы ғана көрініс беріп, бұл сұқбатты жүргізушінің де оны түзетуге ақылының шамасы жетпегенінен де иманының әлсіздігі ғана байқалды. Себебі имамның; «Көріпкелдік, тағдырды болжау деген шариғатта ұлықсат етілмеген» деген пәтуасының өзі құранды да жалпы діндердің барлық негізгі құндылығын теріске алған кәпірлік сөз ғана болғаны да хақ. Себебі бұл имам құран аяттарың, «..Сендермен өліктерді сөйлестіремін, барлық нәрсені алдарыңа жинаймын…» (6-111) «Алла тағала бір адам баласымен көкейге салу түрінде немесе перде артынан ғана сөйлеседі: Не бір елші жіберіп, өз бұйрығымен қалғанын уахи етеді..» (42-51) деген және осыған ұқсас жүздеген аяттарды теріске алып, сонымен бірге Інжілдік, Ғиса пайғамбарымыздың қалдырған, рухани жетілуімен киелі рухтарға жалғануға көрсеткен үлгі мирас қасиеттерін және елшілік, емшілік істердің шариғат дін ісімен қамтылуы мүмкін емес, себебі бұл туралы құранда (5-68) аятпен нақты ескертіп «..Інжілдік бұл рухани дарындылықтарды меңгермесеңдер түк емессіңдер» деген Раббымыздың ашық аят үкімі исламдық шариғатқа, масһаб біліміне енбей қалған. Сондықтан да заманға қарай уахимен, хабар алумен арамыздан шыққан дарынды елшілік істерді меңгерушілер арқылы да Құдай ісі болып және бұдан үлгі алған мүміндер жеке-жеке  аруақтарымен жалғану арқылы ғана атқарылып; «Расында Сендерге Раббылараң тарапынан көрнеу дәлелдер (аян, уахи беріледі)келді. Кім оны көрсе өзі үшін. Және кім көрмесе зияны өзіне. Мен сендерге күзетші емеспін.» (6-104) Сонымен аруақ-ғұмыр кітабының бейнелнуін, ал мұны бейнелейтін көруші, естуші, өздерінің іштеріңнен айтушы болған адам баласының серігі, иман жолдасы болып жақсы-жаманды аян, түстермен көрсетуші періштелерінің сипаттарын және оларға жалғану арқылы ескертушіден елшілік қасиеттерге дейін дәрежеленіп меңгеруге болатынын дін имамдары шариғатта жоқ деп неге құранды терістеп, Раббымыздың үкімдерін неге мазаққа алумен айналысады деген сұрау қойыңыз. Осындай жағдай «Біз» бағдарламасында да көрініс беріп, енді дәрігерлік медицинаны дәстүрлі, ал емшілік істерді халықтық деген тажалдық ұғымды қалыптастырушы ақпараттық орындағы тілшілер, жүргізушілердің надандығын қалай түсінеміз? Құдайдың ісімен арамыздан пайда болған дарынды қасиетті адамдар арқылы ғана қалыптасатын емшілік білімнен барып- шипагерлік білім, шипагерліктен — дәрігерлік білімнің пайда болуын жалпы адамзаттың «дені», «діні», «ділі», «тәні», «рухы», «жаны»- ден саулықтың тұтастығын ғана көрсетіп, оны бөлек-бөлек қарастырғаннан, бөлшектегеннен жер әлемі індеттен айыға алмай жатқанын неге мойындап, ақылымызды мұндай қазықтан, тажалдықтан босатып ойланып көруге, соған байланысты ұғымдарды да өз атауымен, орнымен атауды меңгермеске?  Дәстүр деген құраннан, жалпы адамзатқа түсірген барлық діннен бөлек болғаны ма? Мұндай сұмдық тажалдық білім қайдан шыққан? Түр дегенің өзі 8 түрден тұратынын, бұл сегіз қарсылық күш, сегіз аяқ, сегіз түс, сегіз қыр, сегіз діннің бірлігі емес пе? Демек қазақ зиялы қауымында, дін ғылымында да иманның әлсіздігі, сөз тазалығын сақтай алмаудың яғни имандардың есетері екі жүзді әрі кіресілі-шығасылы ғана екеніне  бұл аз ғана мысалдың өзі жеткілікті болмақ бір есті, жетелі адам баласына. Пайғамбарымыздың; «Қиямет мезгілінде адамдар ұйқыдан оянғанда мұсылман болып, кешке қарай үйіне кәпір болып оралады» дегенін қазақ ақпараттық қоғамының меңгерушілері толық дәлелдеп жатқаны да хақ.

( Мамыр 2013 жыл.)

Қатын деп байлы әйелді,

Байлыққа рухқа кенелді

Қа-деген Аққа тең еді,

Тын-деп алған киені.

Менің көп жағдайда Қатын деп әйелзаттарына арнаған сөзімді көпшілігі жақтырмай бұл бір кемсіткен, төмендеткен, мазақтаған ұғым деп қабылдайды. Абай атамыз да; ҚАРА ҚАТЫН деген ұғыммен байымен көп кездесе алмай, сосын жасырып зина жасайтын әйелді меңзеген екен. Абай атамыздың «Қатын»- атауына «Қара» сөзін қосуының өзі Қатын-АҚ ұғымымен байланысты яғни ағарушы, табаны ағарған, ерінің бойын тазартушы рухани сүннеттелген әйелзатын ескертеді. Сондықтан да Қатын ұғымы шайтанынан тазарған болып, мұны енді шайтанды әйелзаттарының жақтырмауына да себеп бар.