Автор: Тоқберген Байтасов

 Жер жүзіне қарасам,

Неше түрлі халық бар.

Дін иманын санасам,

Шыңнан артық анық бар.

Бұл қалай деп ойласам,

Мұның да бір сыры бар.

Жаралыс басы – қозғалыс,

Қозғалуға керек қолғабыс.

Жан да мейлің бәрі мәнде

Сол қуатпен таныс,

            Дін ғылымының мазмұнын қысқаша ашу барысында Фараби бабамыз діннің негізгі қағидалары мен сенімдерін қорғау, дәлелдеу жолдарын келтіреді. Олар:

1)   Алла тағаланың кереметтері мен келтірген аяндарын, жаратқан дүниесін тек қана адам  ақыл-парасаты арқылы түгел біліп болмайды.

          «Расында осыдан қаперсіз едің. Ал енді сенен шымылдықты аштық. Сондықтан көзің өткірлесті (22) Жанындағы міне мендегі дайын деді (23) « Бүкіл қарсы болған қиқарды тозаққа салыңдар  (24) Жақсылыққа тыйым салушы, шектен шығушы және күмәнданушы (25) Бұлар сондай Алламен бірге тәңір жасап алған. Енді оны қатты азапқа салыңдар! (26) Оның сыбайласы «Раббым оны мен аздырмадым. Дегенмен өзіде ұзақ адасуда еді» дейді (27) (Алла ) «Менің алдымда тартыспаңдар, сендерге алдын  ала уәдені білдірген едім» дейді (28)  «Менің алдымда сөз ауыстырылмайды. Сондай — ақ құлдарыма әділетсіздік істемеймін» (Каф 29)

      «Алланың жеті аспанды қабат-қабат жаратқанын көрмедіңдер ме? (15) Олардың ішінде айды нұр қылып, күнді шам қылды». (Нух -17)

Ғалымда негізінен ай және аспан әлемі туралы мағлұматтар бақылаулар, жерден жүргізілген оптикалық және радиоастрономиялық (сәуле дыбыс тербелістері) арқылы нәтижелеген.

      «Көрмедің бе? Расында Алла түнді күндізге қосады. Сондай-ақ күн мен айды бағындырады. Барлығы белгілі бір мерзімге дейін жүреді. Рас Алла олардың істегендерін толық білуші».  (Лұқман — 20) Түн қараңғылық бояуы, қаншалықты араласуына байланысты түн қараңғылығы пайда болады.

     Жер бетінде 6,5 млрд. халық тұрып жатыр. Және жыл сайын өсіп келеді. Түрімен, түсімен бейнесімен, тілімен бір-бірінен өзгешелігі, айырмашылықтары және ұқсастық белгілері бар. Енді тәпсірлер бойынша осынша жанды жаратып олардан уәде алған сол уәдені “Әлмисақ”- деп атайды деп түсіндіреді дін танушы ғұламалар. Шындығында солай ма? Ғылымға келмейді, ақылға сыймайды.

      «Рас үстеріңде жеті жол жараттық. Сондай-ақ жаратқанымыздан хабарсыз емеспіз».(Мүминұн-17)

      Жоғарыда көрсеткендей күн және ай жолдарының әлемдік немесе ғасырлық сипаттағы жолдары жетіге бөлінеді. Адамзат баласы да сонымен бірге жеті түрлі өзгеруге тиісті, яғни ғылым, білім және жер бетінің ықылым (климат) өзгерістері болу шартты үкім.

      «Жолдары бар аспанға серт! (7)  Күмәнсіз сендер талас-тартыс сөздесіңдер (8) шындықтан  бұрылған бұрылады. (9) Ой жорушылар құрысын (10) Міне солар  білімсіздік ішінде жаңылысуда». (Зарят11)

Адам ба, періште ме, басқа ма? Әлде …

 Ақ боз ат мінген дене түсті жерге.

Сыр қылған түс аянын баяндайын

Адымдап уақыт та келді, міне.