Жақсыны көрген,
Жаманды білген.
Қарамен ақты,
Иіре білген.
Жақсыны көрген,
Жаманды білген.
Қарамен ақты,
Иіре білген.
Семіздікті қой көтер деген қазақ,
Кейбіреудің алты ауызы болған араз.
Ата жолы дәстүрін меңгере алмай,
Қой орнына ит бағады болып мазақ.
Тектілігі қазақтың беріктігі аманатқа,
Серті мен уәдесі құраннан кітабында.
Ақыл алты, ой жетіде деп өлшемін,
Жалғанған ғылыммен даналыққа.
Қазақ көші келеді жәй қозғалып,
Ел билігі тосқанмен алдын заң жазып.
Үлкендер жүр керуеніне қосылмай,
Жалықпаған жігіттіктен жынданып.
«Рұм жеңілді (2) Ең жақын жерде олар жеңілгенен кейін жеңіске ие болады (3) Бірнеше жылдың ішінде. Іс бұрында кейінде Алланың еркінде. Сол күні мүміндер қош болады.(4) Алланың жәрдемімен. Ол, кімді қалса, жәрдем етеді. Ол аса үстем, ерекше мейрімді.» (30-5) Рұм-ризықтану деген ұғымды беріп, қазақта; «Ұлыңды ұрымға, қызыңды қырымға қондыр» дегенді. Ұрымды болу ерік, күш, қайраттылықты адамзаттың сегіз жындық қуатын меңгерумен байланысты қазақта; «Сегіз қырлы бір сырлы болу» деп астарлаған. Рұм сүресінің 60-аяттан тұруында да сандық ғылымдық мән бар. Пайғамбарымыздың бірінші дәрежелі 60-бұтақты иман негізін меңгеру, осы қуаттық жүйемен, шариғатты толық меңгерумен байланысты болмақ. Ер азаматқа рұмдылықты, яғни шариғатын толық меңгеру үшін 5-рет сегіз жындық қуатпен жалғану керек. Мұны ақылдың рухани күші деп аталады. «Бес қуаттың бәрі де өнерге салар бар күшін» деген Абай атамыз.
Пайғамбар өсиеті бос бола ма?
Мастық тән, әйел мен жас балаға,
Бес күндік жалғандықты меңгермесе,
Ақыл толмас еркекке қырқында да.
Пір — Раббы, Пір — Мұхаммед, Ілім — Құран,
Құранды меңгерумен болмақ кісі-Адам.
Інжіл, Тәурат, Зәбур мен елшілерден,
Жиналып бір ислам діні шыққан.
Ата жолы жазбаларының қазақтың Адам атамыздан бері тектік, нәсілдік, ұлттық тұрғыда қалыптасуымен байланысты ділдік, қандық тектік тұрғыдағы сөздің қасиет, құдіретін, қуатын, құнарын меңгерумен байланысты; дін, саулық, серт, сауаптылықты меңгеру құлшылығын баяндайды. Біздердің мейлі қандайда бір дінді меңгеруміздің шамасы; Саулық- денсаулығымызбен көрніс береді. Ал енді, (ден-діл) денсаулық тән саулықпен емес, негізінде ақыл естілікпен, заманға сай надандықсыз өмір сүре білумен көрніс беруі керек. Сондықтан дені-ділі саудың жаны сау, ақ жаулықтық қуатқа жалғанумен ата –баба аманаты сертіне, уәдесіне жалғанған аманатты ақтаған болады.
Жындылық пен адамдық,
Сәждесіне құдай жаралдық.
Жын мен шайтан қылығын,
Бейнесін күнә атадық.